اطلاع رسانی آموزش تخصصی هلال احمر فارس

اطلاع رسانی مرکز آموزش تخصصی هلال احمر فارس

نگاهی به دارو درمانی ضدصرع

دارودرمانی صرع 

درمان مدرن تشنج از سال ۱۸۵۰ با معرفی برومایدها آغاز شد. فنوباربیتال که از قدیم برای اثر خواب آوری اش مورد استفاده بود، در سال ۱۹۱۰ برای درمان و کنترل تشنج مورد توجه قرار گرفت و برای سالیان متمادی داروی انتخابی درمان این بیماران شد. به تدریج داروهایی شبیه به فنوباربیتال، مثلا پریمیدون نیز به بازار آمدند. در سال ۱۹۴۰ فنی تویین در درمان صرع موثر شناخته شد و از آن زمان تاکنون جزو داروهای اصلی درمان خط اول صرع در انواع پارشیال و ژنرالیزه ثانویه قرار گرفته است

در سال ۱۹۶۸، کاربامازپین برای درمان نورالژی تری ژمینال مورد تایید قرار گرفت و بعدها در ۱۹۷۴ برای درمان صرع پارشیال به کار رفت. اتوسوکسیماید از سال ۱۹۵۸ به عنوان داروی انتخاب اول برای درمان تشنج های ابسنس بدون تشنج های ژنرالیزه تونیک-کلونیک مورد استفاده قرار گرفته است. در سال ۱۹۶۰، والپروات در اروپا تاییدیه گرفت و در سال ۱۹۷۸ در آمریکا مورد قبول واقع شد. این دارو هم اکنون در سطح بسیار وسیعی در سراسر جهان مورد استفاده بیماران قرار می گیرد. این دارو که برای درمان صرع های ژنرالیزه اولیه مورد استفاده بود، در اواسط دهه ۹۰ در درمان صرع پارشیال نیز مورد تایید قرار گرفت. داروهای ذکر شده فوق تا اواخر دهه ۹۰، درمان های اصلی ضدصرع در دنیا بودند

جالب است بدانید که در طول ۱۵ سال گذشته، ۱۱ مورد داروی ضدصرع جدید از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان صرع مورد تایید قرار گرفته است، یعنی تقریبا هر سال یک داروی جدید. به علاوه هم اکنون ترکیب درمانی های گسترده ای برای مدیریت درمان صرع های مقاوم به درمان وجود دارد

نسل جدید داروهای ضدصرع اثربخشی مشابهی با داروهای قدیمی تر نظیر کاربامازپین، فنی تویین، فنوباربیتال، پریمیدون و والپروئیک اسید دارند و در عین حال عوارض ناخواسته و طیف تداخل دارویی آنها محدودتر است. ترکیب کردن صحیح و موثر این داروها برای درمان صرع نیازمند اطلاع کامل از مکانیسم اثر، فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک آنهاست. البته مکانیسم اثر برخی از داروهای ضدصرع جدید ناشناخته است.مطالعات نشان داده اند که ترکیب درمانی داروهای ضدصرع با مکانیسم های اثر متفاوت، موجب افزایش اثربخشی و تحمل بهتر دارو می شود. ترکیب درمانی ها شامل فنی تویین/والپروئیک اسید، والپروییک اسید/کاربامازپین، والپروئیک اسید/لاموتریژین، کاربامازپین/توپیرامات، فنوباربیتال/توپیرامات، فلبامات/ توپیرامات، اکس کاربازپین/توپیرامات، لاموتریژین/توپیرامات هستند

ویژگی داروهای ضدصرع جدید 

فلبامات: این دارو دفع کلیوی و کبدی دارد و نیم عمرش ۱۴ تا ۲۲ ساعت است. از جمله عوارض این دارو می توان به بی اشتهایی، تهوع، آنمی آپلاستیک و نارسایی کبدی اشاره کرد

گاباپنتین: مکانیسم اثر این دارو هنوز هم ناشناخته است. شاید تغییر در شارژ کانال های کلسیمی در اثربخشی آن دخیل باشد. دفع گاباپنتین کلیوی است و نیم عمر آن ۵ تا ۷ ساعت است. افزایش وزن، نیستاگموس و ضعف عوارض ناخواسته این دارو محسوب می شوند

لاکوزاماید: بیشترین میزان دفع این دارو کلیوی است تا کبدی. نیم عمر آن ۱۳ ساعت است. از شایع ترین عوارض احتمالی ناشی از مصرف این دارو می توان به سردرد، گیجی، تهوع و دوبینی اشاره کرد

لاموتریژین: این دارو نیم عمر ۱۵ تا ۳۰ ساعته دارد. گیجی، آتاکسی، تهوع و بثورات پوستی از جمله عوارض این دارو هستند

لواتیراستام: این دارو دفع کلیوی داشته و نیم عمر ۷ تا ۸ ساعته دارد. گیجی، تهاجم، بی قراری و اضطراب از جمله عوارض احتمالی هستند

اکس کاربازپین: این دارو دفع کبدی و کلیوی دارد. هیپوناترمی، ضعف، سردرد، آتاکسی و بثورات پوستی از جمله عوارض این دارو هستند

از دیگر داروهای جدید ضدصرع می توان به پرگابالین، روفینامیاد، تیاگابین، توپیرامات و زونیزاماید اشاره کرد.هم اکنون داروهای متعددی در زمینه درمان صرع در دست تولید هستند که می توان آنها را در درمان صرع راجعه جایگزین داروهای قدیمی تر کرد. برخی از این داروها ساخته شده اند تا فعالیت داروهای ضدصرع موجود را بهبود ببخشند. از جمله این داروها می توان بریوازاستام (آنالوگ لوتیراستام)، والروسمید (آنالوگ والپروئات)، لیکاربازپین (آنالوگ اکس کاربازپین) و فلوئوروفلبامات (آنالوگ فلبامات) را نام برد

دو داروی «لاکوزاماید» و «روفیناماید» اخیرا از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا مورد تایید قرار گرفته اند. لاکوزاماید به عنوان داروی همراه برای درمان صرع پارشیال در بیماران بالای ۱۷ سال مورد تایید قرار گرفته است. این دارو به دو شکل خوراکی و تزریقی موجود است. روفیناماید، یک مشتق تری آزول است که به عنوان درمان همراه در تشنج های مرتبط با نشانگان لنوکس-گاستوس در بزرگسالان و کودکان بالای ۴ سال تجویز می شود. این دارو به شکل قرص برای مصرف خوراکی به بازار آمده است

در مطالعات انجام شده، هر دو داروی مذکور در مقایسه با دارونما فواصل دفعات تشنج را در بیماران افزایش داده اند و شایع ترین عوارض احتمالی ناشی از مصرف آنها گیجی، تهوع و سردرد بوده است

منبع: U.S.Pharmacist 
دکتر شیرین میرزازاده

+ نوشته شده در  جمعه 1389/11/01ساعت 10:31  توسط عبدالرسول احیایی  |