اطلاع رسانی آموزش تخصصی هلال احمر فارس

l      حركت توده اي از مواد تشكيل دهنده زمين، از يك شيب به سمت پايين را زمينلغزش يا ناپايداري شيب مي‌‌نامند(IAEG, 1990). توپوگرافي عمدتاً كوهستاني ايران، فعاليت زمينساختي و لرزه‌خيزي زياد، وضعيت متنوع زمين شناسي و اقليمي، شرايط طبيعي براي بروز طيف وسيعي از زمينلغزه ها را ايجاد مي كند. در اين ميان کوهپايه‌هاي شهر تهران بدليل مجاورت با يک سامانه گسلي فعال، شرايط مناسب رويداد لغزش را دارا مي باشند

تعريف سونامي

n      سونامی خيزش عظيم امواج دريا، بر اثر ايجاد نا آراميهايي در بستر اقيانوس است. اين امواج با سرعت زياد مسافتهای طولانی را طی نموده، با شدت به سواحل برخورد مي نمايد وبا ایجاد نيروهاي عظيم ،  قايقها و حتي قطعه سنگهايي با وزن چندين تن را،  صدها متر در داخل ساحل حركت مي دهد و با اين عمل، خانه ها و ديگر ساختمانها را تخريب مي كند. ارتفاع سونامي گاه به ۵۰ متر يا بيشتر می رسد.

n      سونامي گاهي با يك موج شروع مي شود و در حالي كه مردم گمان كرده اند خطر خاتمه يافته است، با امواج بزرگتر ادامه مي يابد و خسارتهاي جدي تري را ایجاد مي کند.

n       

سرعت و علل سونامي

n      سرعت سونامي

n      سرعت يك سونامي ممكن است تا 800 كيلومتر در ساعت برسد كه معادل سرعت يك هواپيماي جت مي باشد.

n      علل سونامي

n      سونامي تحت شرايط خاصي مانند زلزله های كف اقيانوس ،زمین لغزه های زير دريايي، فورانهاي آتشفشاني زيردريايي، انفجارهاي هسته اي یا برخورد شهابسنگ ايجاد مي گردد.

توصيه هاي ضروري درزمان سونامی

n      ازآنجاكه سونامي قبل از نزديك شدن به ساحل علائم قابل رؤيتی ندارد، آگاه نمودن مردم از نزديك شدن آن ضروری به نظر مي رسد. سونامي كه در سال 1946 بدون هشدار به جزایر هاوايي برخورد كرد، 159 كشته و 26 ميليون دلار خسارت بر جاي گذاشت. از آن تاريخ ادارة ملی اتمسفريك و اقيانوسي (National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA) طراحی، ساخت و هدايت يك سيستم اخطاربین المللی را بر عهده گرفت كه وقوع يك سونامي را در اقيانوسها، حداقل چند دقيقه قبل از تخريب شديد به مردم خبر داده، مسیرهای امن را مشخص نمايد.

n      امروزه در سراسر دنيا با همکاری 26 کشور، ابزارهايي در سواحل نصب شده است كه فشار و دانسيته امواج را اندازه مي گيرد. آنگاه امواج غیر عادی و نا هنجار را رديابي، و از طریق انتقال داده ها به ماهواره، اطلاعات را به صورت علايم رادیويی به کشورهاي جهان مخابره مي كند. طرح پیشنهادی ساخت دستگاه  مانيتورينگ امواج سونامي آبهاي عميق نیز در دست بررسی است. گیرنده های حساس به فشار  (سنسور)، در كف دريا در مكانهاي ميان اقيانوسي تعبيه، و هنگامي كه امواج سونامي از روي آنها عبور مي نمايند، علايم داده هاي صوتی به شکل یک پيام  اطلاعاتی به يك شناور درسطح آب فرستاده مي شود.

n      اين پيام  اطلاعاتی ، هشدار را از طريق ماهواره به يك مركز ساحلي مي فرستد.

آتشفشان

l      آتشفشانها هنگام آرامش زيبا و در هنگام فوران، مهيب هستند. آنها پنجره هايي به درون زمين مي باشند كه نمونه هاي مستقيمي از تركيب زمين در لايه هاي عميق تر را به ما نشان مي دهند. آرمان آتشفشان شناسان، مطالعه اين مواد به منظور شناخت درون زمين است. از سوي ديگر، مطالعه سنگهاي آتشفشاني مي تواند نوع و توالي فورانهاي ماقبل تاريخ را آشكار سازد و تصاوير وسيع تري از آتشفشانهايي كه هم اكنون نيز مي توانند فعال باشند، را در اختيار بگذارد.

l      شمار آتشفشانهاي روي زمين به 1300 مي رسد كه تعدادي از آنها در حلقه آتشين پيرامون اقيانوس آرام قرار دارند. كوه سنت هلن (شكل1) و ديگر آتشفشانهاي رشته كوه كاسكاد، آتشفشانهاي واقع در مكزيك، آمريكاي مركزي، كوه هاي آند، قطب جنوب، نيوزلند، پاپوآگينه نو، فيليپين، ژاپن، كامچاتكا و آلاسكا، دور اين حلقه آتشين را كامل مي كنند

شكل مخروط و دهانه آتشفشان به ماهيت گدازه هاي خارج شده بستگي دارد. در مواردي حتي در طول عمر يك انسان نيز دچار تغيير مي شود. به عنوان مثال در سال 1975 در منطقه تل باچيك، كامچاتكا، يك مخروط آتشفشاني تنها در طي 4 ماه تا بلندي 600 متر رشد نمود

l      گاهي فعاليتهاي آتشفشاني زير دريا، يا در نزديك سواحل موجب پديده سونامي (Tsunami) مي شود. در اين حالت ميزان خسارتهاي به وجود آمده و تلفات انساني بسيار زياد است . به عنوان مثال ، فوران آتشفشان كراكاتوآ در سال 1883 باعث ايجاد امواج غول آسايي در دريا گرديد؛ به طوري كه بلندي امواج در جايي كه عمق آب حدود 200 متر بود، به 450 متر رسيد . اين سونامي نيم ساعت پس از فوران آتشفشان پيشروي نمود و جان 36000 نفر از ساكنان سواحل سوماترا و جاوه را گرفت .

l      فعاليتهاي آتشفشاني بيشتر با زلزله همراه هستند. نفوذ مواد مذاب از اعماق زمين به درون آشيانه ماگمايي واقع در زير مخروط آتشفشان، موجب بروز زلزله مي شود . به عنوان مثال ، زلزله اي كه در 7 سپتامبر 1977 در هنگام فعاليت آتشفشان كرافلا واقع در شمال ايسلند به وقوع پيوست ، باعث ايجاد شكافي به طول 20 كيلومتر با جابجايي عمودي يك متر بر روي زمين گرديد .

آبفشان

l      آبفشانها (Geysers) از پديده ها و چشم اندازهاي جذاب و مرتبط با فعاليتهاي آتشفشاني هستند . استفاده از انرژي زمين گرمايي (Geothermal) در مناطق آتشفشاني يكي از مهمترين دستاوردهاي بشر مي باشد . چشمه هاي آب گرم آتشفشان سبلان و ديگر چشمه هاي آب گرم كشور، نمونه هايي از منابع انرژي زمين گرمايي هستند كه در سالهاي اخير مورد توجه بيشتري قرار گرفته اند . چشمه هاي معدني سرعين ، بيله دره ، هفت بلوك ، آتشگاه ، خلخال و زندان سليمان از مهمترين چشمه هاي آب گرم كشور مي باشند .

l      افزون بر خروج گدازه و ذرات خاكستر كه تهديدي براي ساكنان اطراف آتشفشان محسوب مي شود، لاهارها (Lahars) يا روانه هاي گلي متشكل از خاكسترهاي سست آتشفشاني نيز اغلب فاجعه آميز هستند. گاه بارندگي شديد يا ذوب شدن برف قله آتشفشان موجب تشكيل لاهار مي شود. از طرفي، آتشفشانها نقش مهمي در تعديل آب و هواي زمين دارند. خاكسترهاي ريز و گازهاي ناشي از فوران آتشفشان ممكن است مانع رسيدن نور خورشيد به زمين شده، موجب سرد شدن هوا شود.